Vaccineren: Hoe en wat?

vaccine

Een paard inenten blijkt bij vele mensen nog steeds niet vanzelfsprekend. Vele mensen zijn niet goed op de hoogte van welke vaccinaties goed zijn voor hun paard en hoevaak ze die moeten krijgen. Anderen vinden vaccineren dan weer onnodig. Maar het beschermt je paard niet alleen tegen ernstige en vaak voorkomende ziektes, maar beschermen ook de mens tegen overdraagbare ziektes van een paard.

In België zijn er voorlopig geen verplichte vaccinaties, hoewel vele stallen en officiële wedstrijden wel uitdrukkelijk ‘verplichten’ om je paard voor bepaalde ziektes te vaccineren, meestal zijn dit vooral Influenza (griep), Tetanus en eventueel Rhino. Maar daarbuiten zijn er nog meerdere ziektes en vaccinaties. We brengen je even op de hoogte van verschillende soorten vaccinaties én vooral wat het JUISTE vaccinatieschema is.

Hondsdolheid of Rabiës:

  • Wat is het? Een levensgevaarlijke virusziekte voor alle warmbloedige dieren. Door speeksel in een wonde komt het virus in het lichaam terecht, en verspreidt het zich langs zenuwbanen in de hersenen, waardoor het dier sterft.
  • Hoe komt besmetting? Een hondsdolle vos kan bijvoorbeeld een paard besmetten met een beet, maar bij een gevaccineerd paard loopt het virus dood. Verspreiding gebeurd dus vooral door beetwonden van roofdieren.
  • Hoe vaccineren? Eerste keer op zes maand. Nadien kan bij een goede basisvaccinatie één spuit volstaan voor 2 tot 3 jaar.

Paardeninfluenza of griep:

  • Wat is het? Een ernstige luchtweginfectie. Deze zorgt voor infectie op de slijmen van de bovenste luchtwegen en de longen. In sommige gevallen kunnen er blijvende symptomen zijn zoals dampigheid, waarbij de rek uit de longblaasjes is. Hierdoor ademt het paard moeilijk en is het snel vermoeid bij inspanning.
  • Hoe komt besmetting? Dit kan door direct contact met het neusslijm (bijvoorbeeld twee paarden raken elkaars neuzen) of door vochtdeeltjes in de lucht van bijvoorbeeld niezen of hoesten. Gevaccineerde paarden zijn zelf beschermd, maar kunnen het nog steeds overdragen.
  • Hoe vaccineren? Een goed gevaccineerde merrie geeft al antistoffen mee aan haar veulen via de melk.
    Eerste vaccinatie dient op 6 maanden te gebeuren met een herhaling na vier weken en nog een na een half jaar. Nadien wordt het vaccin best halfjaarlijks toegediend. FEI-wedstrijden verplichten een halfjaarlijkse vaccinatie. Na het vaccin heeft het paard een verslechterde conditie en kan het invloed hebben op hun prestaties. Een tijdje rust na het vaccin kan dus zeker geen kwaad.

Tetanus of klem:

  • Wat is het? Een bacterie veroorzaakt hevige krampen in dwarsgelegen spieren. Besmette paarden hebben een stijve gang en ook de staart wordt krampachtig gedragen. De toestand van het dier gaat snel achteruit, ze krijgen moeilijkheden met het slikken, kunnen niet meer staan en krijgen uiteindelijk ook ademhalingsproblemen. De ziekte kan dodelijk zijn.
  • Hoe komt besmetting? Een bacterie Clostridium tetani, die in een wonde terecht komt die afgesloten is van de lucht (bijvoorbeeld een steekwonde), kan dan toxine produceren die zorgt voor hevige krampen. De bacterie leeft in stro, gras, uitwerpselen,…
  • Hoe vaccineren? Vele verzekeringsmaatschappijen ‘eisen’ deze vaccinatie. Na het eerste vaccin dient er herhaalt te worden na vier weken. Nadien kan het vaccin jaarlijks gegeven worden.

Rhinopneumonie:

  • Wat is het? Een levensgevaarlijke ziekte. Je hebt twee varianten EHV1 en EHV4 (twee verschillende herpervirussen). Onder EHV1 valt ‘neurologische vorm’, die verlamming en ataxie veroorzaakt. En ook de ‘abortus vorm’, die abortus veroorzaakt bij drachtige merries. De ‘ademhalingsvorm’ wordt vooral door EHV4 veroorzaakt, maar kan ook door EHV1, hierbij heeft het paard symptomen van een verkoudheid (hoesten, waterige neusuitvloei, koorts).
  • Hoe komt besmetting? Verpreiding gebeurt via neusvocht en bij verwerpen door middel van het vruchtwater.
  • Hoe vaccineren? Het vaccin geeft géén garantie op het niet meer krijgen van Rhino, maar wel een verminderde kans van de ernstigere vorm. Het vaccin is niet lang werkzaam, waardoor een halfjaarlijkse vaccinatie noodzakelijk is. Een jaarlijkse vaccinatie is overbodig en heeft dus geen nut.

Droes:

  • Wat is het? Een bacteriële infectie. Moeilijk ademen door opgezette en etterende lymfeknopen, koorts, geen eetlust en etterende neusuitvloei. Een enorm besmettelijke bacterie waar paarden zeer lang ziek van kunnen zijn. Doodspercentage is bij deze ziekte lager.
  • Hoe komt besmetting? Door direct contact met andere paarden of indirect via drinkwater, paardentuig en kleding.
  • Hoe vaccineren? Eerste vaccinatie met een herhaling na vier weken. Nadien om de drie maanden bij paarden met een grote kans op besmetting, bij andere paarden om de zes maanden.

Schimmel: (Dermatofytose, ringworm, katharinawiel,…):

  • Wat is het? Een lastige, hardnekkige huidziekte die lang kan aanslepen, die ook overdraagbaar is op de mens. Schimmelsporen kunnen tot 2 jaar in een droge stal overleven. Reinigen en desinfecteren van je stal en materialen is dus noodzakelijk.
  • Hoe komt besmetting? Door direct contact met andere paarden of indirect contact via de mens, materialen zoals dekjes, borstels,…
  • Hoe vaccineren? Het vaccin kan zowel genezend – als je paard reeds besmet is -, als preventief  – om te voorkomen –  werken. Na de eerste intenting dient deze herhaalt te worden na twee weken. Nadien volstaat een jaarlijkse inenting.

West-Nijlvirus:

  • Wat is het? De symptomen zijn gelijkaardig met die van andere ziektes zoals koorts, verlies van eetlust, gedeeltelijke verlamming, niet kunnen slikken, niet kunnen rechtstaan en zelfs coma. In ernstigere gevallen kan het paard een hersenvliesontsteking oplopen met ernstige, neurologische verschijnselen. Ook blindheid komt in zeldzame gevallen voor. De ziekte kan dodelijk zijn. Maar niet alle paarden die geïnfecteerd worden met het virus worden ook ziek. Het virus is nog vrij onbekend in België of Nederland, hoewel er wel al een paar jaar voor wordt gevreesd.
  • Hoe komt besmetting? Besmetting kan enkel door een mug, die eerder een besmette vogel heeft gebeten. Het is dus niet onderling besmettelijk. Deze verspreiding gebeurd dus vooral tussen juli en oktober, wanneer er een hoge piek van muggen is.
  • Hoe vaccineren? Naast vaccineren kan het ook helpen om je paard zo min mogelijk aan muggen bloot te stellen. Dit doe je door bijvoorbeeld ’s nachts geen licht te laten branden, drinkwater dagelijks verversen, mogelijke broedplaatsen zoals modderpoelen verwijderen,… Na het eerste vaccin dient er een herhaling toegediend te worden na 4 weken. Nadien volstaat een jaarlijkse vaccinatie.

Bron: Horses24